Kwantitatieve evaluatie van de TVL en de NOW

De financiële steunmaatregelen voor vaste lasten (TOGS en TVL) en loonkosten (NOW) hebben zeer waarschijnlijk doeltreffend bijgedragen aan het voorkomen van substantieel werkgelegenheidsverlies, liquiditeits- en solvabiliteitsproblemen en het voortbestaan van bedrijven in de doelgroep tijdens de coronacrisis. Dit concluderen wij in de kwantitatieve evaluatie van beide regelingen, die we samen met SEO hebben uitgevoerd.

De TVL en NOW zijn aan het begin van de coronacrisis in het leven geroepen om de gevolgen van de coronapandemie en de daaraan verbonden contactbeperkende maatregelen voor bedrijven te verzachten. De kwantitatieve evaluatie bevat econometrische analyses op basis van CBS Microdata over het gebruik van financiële steunmaatregelen, werkgelegenheid, liquiditeit en solvabiliteit en bedrijfsopheffingen. Daarnaast bevat de evaluatie ook resultaten van een representatieve enquête die door ruim 1.200 bedrijven is ingevuld. Verder zijn in dit onderzoek elf interviews gehouden met beleidsmakers, uitvoerders, vertegenwoordigers van gebruikers en intermediaire organisaties. Tot slot is bestaand onderzoek naar de doeltreffendheid van de TOGS/TVL en NOW bestudeerd en meegenomen in het onderzoek.

In totaal hebben bedrijven bijna 34 miljard euro aan TOGS/TVL en/of NOW ontvangen tijdens de coronacrisis. Hiervan is ruim 23 miljard aan NOW en ruim 10 miljard aan TOGS/TVL (als voorschot) uitgekeerd. Het gebruik van beide steunmaatregelen was – mede door de grote mate van onzekerheid – relatief hoog aan het begin van de coronacrisis.

Respondenten noemen verschillende redenen waarom bedrijven wel of niet van de TOGS/TVL en/of NOW gebruikgemaakt hebben. Bedrijven wilden bijvoorbeeld geen gebruikmaken van de TOGS/TVL en/of NOW omdat ze dachten geen steun nodig te hebben of bang waren voor het moeten terugbetalen van steun. Bedrijven konden geen gebruikmaken van steun omdat ze de aanvraag soms te complex vonden, of dachten dat de steunmaatregelen niet voor hen bedoeld waren (negatieve zelfselectie). Desondanks blijkt uit de enquêtegegevens en interviews dat beide regelingen als voldoende gebruiksvriendelijk worden beoordeeld. De meerderheid van de responderende bedrijven is positief over de voorwaarden, snelheid en het aanvraagproces van zowel de TOGS/TVL als de NOW.

De NOW heeft zeer waarschijnlijk doeltreffend bijgedragen aan het voorkomen van substantieel werkgelegenheidsverlies bij gebruikers van de regeling tijdens de coronacrisis. Hoewel de werkgelegenheid onder NOW-gebruikers ondanks de steun daalde, was gezien de omvang van het omzetverlies een grotere daling in werkgelegenheid te verwachten. Ter bekrachtiging van de resultaten van de econometrische analyse geeft in de enquête 70 procent van de bevraagde bedrijven aan dankzij de NOW werknemers in dienst te hebben gehouden tijdens de coronacrisis.

De TOGS/TVL is zeer waarschijnlijk doeltreffend geweest in het voorkomen van liquiditeits- en solvabiliteitsproblemen bij gebruikers van de regeling tijdens de coronacrisis. Er zijn nauwelijks verschillen in de jaarlijkse ontwikkeling in liquiditeit en solvabiliteit van gebruikers, zowel in vergelijking met de jaarlijkse ontwikkeling in liquiditeit en solvabiliteit van bedrijven in een vergelijkbare periode voor de coronacrisis als ten opzichte van niet-gebruikers tijdens de coronacrisis. Daarnaast geeft in de enquête respectievelijk 75 en 64 procent van de bevraagde bedrijven aan dat de TOGS/TVL heeft bijgedragen aan het voorkomen van respectievelijk liquiditeits- en solvabiliteitsproblemen tijdens de coronacrisis.

Beide regelingen hebben zeer waarschijnlijk ook doeltreffend bijgedragen aan het voortbestaan van bedrijven in de doelgroep tijdens de coronacrisis. De econometrische analyses op basis van de CBS Microdata laten zien dat het aandeel bedrijfsopheffingen onder TVL- en NOW-gebruikers ondanks het omzetverlies op korte termijn niet is toegenomen, maar zelfs sterk is afgenomen. Daarnaast geeft in de enquête 69 procent van de bevraagde bedrijven aan dat de TVL en NOW ervoor hebben gezorgd dat hun bedrijf is blijven bestaan tijdens de coronacrisis.

Dit onderzoek laat dus zien dat zowel de TOGS/TVL als de NOW bedrijven tijdens de coronacrisis effectief hebben ondersteund.

Naast deze kwantitatieve evaluatie hebben we ook een kwalitatieve evaluatie van de NOW uitgevoerd.