16-12-2024

Evaluatie landelijk centrum studiekeuze

Het Landelijk Centrum Studiekeuze (LCSK) functioneert, geredeneerd vanuit haar aanwijzingsbesluit, doeltreffend en doelmatig, maar er is wel meer nodig om haar beoogde brede impact te bereiken. Dat is de voornaamste conclusie die wij trekken in onze evaluatie van het LCSK, die het afgelopen half jaar in opdracht van het ministerie van OCW is uitgevoerd. Het ministerie van OCW heeft via een aanwijzingsbesluit het Landelijk Centrum Studiekeuze gemachtigd om taken uit te voeren die moeten zorgen voor objectieve en vergelijkbare informatie over studies zodat studiekiezers zich goed kunnen oriënteren en de juiste studiekeuze kunnen maken. In het besluit staat aangegeven dat het besluit en de werkzaamheden van de stichting binnen vijf jaar geëvalueerd zullen worden. Voor de evaluatie hebben we gebruik gemaakt van documentenanalyse, interviews en een internationale vergelijking. De conclusies zijn als volgt:

Doeltreffendheid

Alle taken uit dit aanwijzingsbesluit worden – op één uitzondering na – goed uitgevoerd. Op één product na wordt alle informatie kosteloos beschikbaar gesteld. Deze uitzondering is geen product van het LCSK zelf, maar een betaalde test van een andere organisatie waar het LCSK naar verwijst waarmee het volgens ons niet tegen de geest van het aanwijzingsbesluit ingaat. Verder werkt het LCSK actief aan de toegankelijkheid, vergelijkbaarheid, betrouwbaarheid en objectiviteit van haar studiekeuze-informatie. Het LCSK stelt data keurig beschikbaar aan DANS. Studiekeuze-informatie wordt goed afgestemd met de doelgroep, en het LCSK voert veel behoefteonderzoeken uit, of laat die uitvoeren. Het LCSK streeft naar continue verbetering en wij signaleren binnen het LCSK een sterke cultuur van kwaliteitszorg rondom haar producten.

Doelmatigheid

De doelmatigheid van het LCSK is lastig te meten, maar op basis van een vergelijking met andere organisaties en interviews zien we geen aanwijzingen dat het LCSK ondoelmatig functioneert. Het oprichten van een aparte rechtspersoon voor studiekeuze-informatie brengt bepaalde kosten met zich mee, maar het LCSK biedt ten opzichte van vergelijkbare (internationale) organisaties duidelijke toegevoegde waarde, zowel qua producten als qua onafhankelijkheid.

Governance

De wijziging in de governance van het LCSK met het instellen van een adviesraad heeft goed uitgepakt, en het vertrouwen vanuit het veld – ook in de NSE – is toegenomen. Het LCSK bewaakt haar onafhankelijkheid goed, ook in relatie met OCW. Tussen OCW en het LCSK heerst een goede dialoog over de uit te voeren taken.

Bredere impact

We concluderen echter ook dat de taken uit het aanwijzingsbesluit – die het LCSK dus goed uitvoert – niet voldoende zijn om de bredere impact van het LCSK te bereiken. Om studiekiezers richting een passende studie te brengen is meer nodig dan de informatie en producten van het LCSK, en de meerderheid van de studiekiezers gebruikt LCSK niet voor hun studiekeuze. Uit gebruikersonderzoeken, ander onderzoek en interviews blijkt duidelijk dat een bredere visie op studiekeuze, die zich meer richt op bijvoorbeeld beelden, interesses en kwalitatieve informatie daarvoor nodig is. Dit is nu geen expliciete taak van het LCSK, maar helpt wel om meer impact te maken.

Hieraan gerelateerd concluderen we ook dat het LCSK sterk gericht is op goede operationele uitvoering, maar niet op de vraag of de huidige operatie wel de juiste is. Een strategische visie op studiekeuze(voorlichting) ontbreekt. Het LCSK is onderdeel van een breder studiekeuzelandschap, en kan actiever een strategische dialoog aangaan met OCW en haar adviesraad om te reflecteren op haar rol in dit landschap. Hierin kan ook op een meer strategisch niveau over de taken van het LCSK worden gesproken.

Een belangrijk aandachtspunt is de toekomstbestendigheid van de producten van het LCSK. De hoeveelheid websitebezoekers en NSE-deelnemers neemt af, en het LCSK signaleert toenemende concurrentie met de voorlichting vanuit instellingen. Het LCSK wordt via online zoekmachines steeds minder goed gevonden. Dit kan het doelgroepbereik en daarmee de toekomstige doeltreffendheid van het LCSK beperken, zeker in combinatie met de beperkte mate waarin deze producten nu al bredere impact hebben. Respondenten zien dit als een gevaar voor het bestaansrecht van het LCSK, en verlangen meer reflectie hierover van het LCSK.

Het evaluatierapport is op 16 december 2024 aangeboden aan de Tweede Kamer.