Algoritmen in IJsselstein

In opdracht van de rekenkamer IJsselstein heeft Dialogic een onderzoek uitgevoerd naar het gebruik van algoritmen in de gemeente IJsselstein. Het onderzoek is bedoeld om de gemeente bewust te maken van de risico’s van het gebruik van algoritmen en een goede en verantwoorde toepassing van algoritmen door de gemeente te bevorderen.

In het kader van dit onderzoek staan drie hoofdonderwerpen centraal:

1. Waar en waarvoor worden door of namens de gemeente algoritmen ingezet?
2. In hoeverre overziet de gemeente wat de inzet van algoritmen voor gevolgen heeft voor personen en bedrijven die daarmee te maken krijgen?
3. Wat doet de gemeente om de kansen die het inzetten van algoritmen biedt te benutten en de risico’s bij de inzet van algoritmen te beheersen?

Het onderzoek concludeerde dat de gemeente IJsselstein op het moment van schrijven beperkt gebruikmaakt van algoritmen. Vooralsnog gaat het om eenvoudige algoritmen zonder machine learning. Daardoor lijkt het risico op negatieve effecten momenteel beperkt. Tegelijkertijd is het bewustzijns- en kennisniveau binnen de gemeente over algoritmen laag en ontbreekt gemeentelijk beleid op dit terrein.

Gelet op zowel de kansen als de risico’s is beleid nodig. Dat begint met een visie van het college die doel en richting geeft, gevolgd door spelregels die houvast bieden voor de omgang met algoritmen, ook wanneer gemeenschappelijke regelingen of externe partners deze inzetten. Om de visie te realiseren moet de gemeente investeren in bewustwording in de hele organisatie, motivatie en randvoorwaarden zoals kennis, capaciteit, ICT en werkprocessen. Ook bij een beperkte ambitie is een basisniveau nodig om verantwoord met algoritmen om te gaan.