Evaluasieondersoek van die subsidiebeleid van die Nasionale Groeifonds.

In Januarie is die evaluasie navorsing van die Nasionale Groeifonds aan die Tweede Kamer voorgelê. Die navorsing, uitgevoer deur Dialogic, bied aanbevelings oor hoe die Nasionale Groeifonds in die komende jare geëvalueer kan word. Die Nasionale Groeifonds is 'n inisiatief van die Nederlandse regering wat fokus op die bevordering van volhoubare ekonomiese groei en innovasie in Nederland deur te belê in kansryke projekte. Die fonds het die afgelope jare belê in 50 projekte met 'n totale bedrag van 11,3 miljard euro. In 2026 sal die eerste evaluasie van die Nasionale Groeifonds as geheel uitgevoer word. Dit behels 'n verantwoorde aanwending van openbare middele vir ekonomiese groei, waar daar gekyk sal word na die doeltreffendheid en doelmatigheid van die fonds. Die huidige navorsing fokus op hoe die NGF in die komende jare geëvalueer sal word en bied aanbevelings vir 'n deeglike benadering. In die navorsing staan twee ondersteunde projekte sentraal wat direkte subsidie ontvang het via die Subsidieregeling NGF: Groeien met Groen Staal (mik op die verduur­saming van die Nederland­se staalindustrie deur eind 2050 ‘n CO₂-neutrale produksieproses te verwesenlik) en Charging Energy Hubs (mik op die versnelling van die uitrol van laadinfrastruktuur vir elektriese logistieke voertuie om sodoende die belasting op die elektrisiteitsnetwerk te lig). Dialogic beveel vir hierdie twee subsidieprojekte ’n evaluasie aan gebaseer op 'n kombinasie van ‘contribution analysis’ en ‘process tracing’ (CA/PT). Hierdie metodes stel navorsers in staat om nie net 'n uitspraak te maak oor die doeltreffendheid en doelmatigheid nie, maar ook om die prosesse en meganismes te verstaan wat hiertoe bygedra het. Die opgestelde Theory of Change in die NGF-projekplan vorm 'n belangrike basis vir die uitvoering van die evaluasie. Vir albei projekte is ondersoek ingestel na watter data beskikbaar is vir elke deel van die Theory of Change om vas te stel of en wanneer die nodige indikatore vir die evaluasie beskikbaar is. Aangesien projekte in 2026 nog in volle gang sal wees, sal die eerste evaluasies van die fonds ook die karakter van tussentydse evaluasies hê. Daarnaas is daar ook aanbevelings gemaak oor die evaluasie van die oorblywende (departementale) 48 projekte. Hier word die kombinasie CA/PT ook aanbeveel, met die advies om tydig die Theory of Change skerp te stel en om te bepaal watter inligtingsbronne relevant en beskikbaar is. Die navorsing is op 15 Januarie aan die Tweede Kamer voorgelê. Meer te wete kom? Lees hier die betrokke Kamerbrief en die volledige verslag.