Waarom is het onderwerp belangrijk?
Wat deze onderzoeken echt boeiend maakt, is hoe actueel en veelbesproken het onderwerp is. De impact van AI op energieverbruik en emissies staat volop in de belangstelling – er verschijnen bijna dagelijks opiniestukken en artikelen over. Juist daardoor was het een mooie uitdaging om al die informatie te ordenen: welke onderzoeken zijn écht nog relevant in deze snel veranderende context?
In opiniestukken en artikelen worden regelmatig zorgen geuit over de duurzaamheid van AI, maar er bestaan echter ook veel misvattingen. De huidige onderzoeken zijn daarom van belang om bestaande opvattingen over AI en datacenters onder de loep te nemen. Dit help om een beter beeld te krijgen van de daadwerkelijk milieu-impact van AI, waarmee je ook beter kunt bepalen waarop ingezet moet worden om AI duurzamer te maken.
Wat vonden jullie interessant aan het onderwerp?
Emma: Ik vond dit onderzoek persoonlijk erg interessant omdat we niet alleen keken naar de huidige situatie, maar ook vooruit: hoe ontwikkelt AI zich de komende jaren, wat betekent dat voor het energieverbruik en emissies, en welke technologische, economische of beleidsmatige factoren gaan daarin een rol spelen? Door die toekomstgerichte blik kon het onderzoek ook echt iets toevoegen aan het bredere debat over duurzaamheid en digitalisering.
Iris: Naast het onderzoeken van de impact van AI en datacenters op duurzaamheid is het ook goed om uit te zoomen naar de impact van de digitale sector als geheel. Het onderzoek waar ik aan heb meegewerkt, richtte zich op een breder perspectief: het in kaart brengen van de emissies en het water- en grondstoffenverbruik van de gehele digitale sector in Nederland. Om dit goed te kunnen onderzoeken, is het belangrijk om eerst te bepalen wat precies onder de digitale sector valt. Welke onderdelen behoren daartoe, en bij welke processen ontstaan de meeste emissies? Door deze vragen te beantwoorden, ontstaat een overzicht van de sector als geheel. Hiermee kan de impact van datacenters in verhouding tot de andere onderdelen van de digitale sector worden gezet, zoals het gebruik van netwerken en digitale apparatuur.
Hoe hebben jullie de onderzoeken aangepakt?
Emma: Voor dit onderzoek bracht Dialogic kennis en expertise uit verschillende hoeken samen. Er werkte zes collega’s mee aan het project en we gingen de samenwerking aan met experts van de Universiteit Utrecht en een datacenterspecialist. Het was een uitdaging om ieders diepgaande analyses te combineren in een samenhangend rapport, maar het heeft zeker bijgedragen aan de kwaliteit van het onderzoek. Dialogic laat daarmee zien complexe vraagstukken grondig en vanuit meerdere invalshoeken te kunnen benaderen.
Iris: Het analyseren van de digitale sector in Nederland hebben we in het onderzoek heel systematisch gedaan, aan de hand van ‘impactpaden’. Dat houdt in grote lijnen in dat we van elk onderdeel en subonderdeel van de sector hebben bepaald wat de impact is, in de vorm van emissies, grondstoffenverbruik en/of waterverbruik. Het is heel interessant om hier diep in te duiken. Door deze systematische analyse konden we bepalen welke onderdelen van de digitale sector het meest relevant zijn om te monitoren.
Hoe zette het onderzoek je aan het denken?
Emma: In beide onderzoeken kwam naar voren dat de monitoring van zowel AI als de gehele digitale sector op duurzaamheid nog in een prille fase is. Er moeten nog veel stappen gemaakt worden om goed in kaart te kunnen brengen wat de impact is. Specifiek voor datacenters is bijvoorbeeld informatie over het energieverbruik tot op zekere hoogte beschikbaar via de EED-rapportages, echter ligt er nog een grote uitdaging in het vastleggen van de capaciteit van een datacenter dat voor AI wordt ingezet. Daarnaast is informatie over de energiemix van datacenters ook beperkt.
Iris: De digitale sector veroorzaakt emissies, maar kan ook bijdragen aan verduurzaming. Zo kan AI ook ingezet worden om processen efficiënter te laten verlopen, waardoor ze minder emissies veroorzaken. Bij het monitoren van de digitale sector zou het mooi zijn als we zowel de emissies, als de besparen op emissies in kaart kunnen brengen.
Meer weten over de onderzoeken? Bekijk de onderzoeken via ‘De impact van AI op duurzaamheid en het monitoren daarvan’ en ‘Data over duurzame digitalisering’.