Dialogic evalueert Nationaal Groeifonds halverwege de looptijd
In opdracht van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat is Dialogic in maart 2026 gestart met een uitgebreide tussentijdse evaluatie van het Nationaal Groeifonds (NGF). Deze eerste evaluatie, die circa vijf jaar na de start van het NGF plaatsvindt, richt zich op de doeltreffendheid en doelmatigheid van het fonds. Het onderzoek mondt uit in een eindrapport dat naar verwachting in het najaar van 2026 wordt opgeleverd.Aanleiding en doel
Het NGF is in 2021 opgezet om via investeringen in innovatie en kennis het duurzame economische verdienvermogen van Nederland te vergroten. Sinds de aftrap zijn in drie aanvraagrondes tientallen ambitieuze projecten ondersteund en overheidsbijdrage bedraagt ruim 11 miljard euro. Zowel de Tijdelijke wet Nationaal Groeifonds als Europese afspraken schrijven voor dat na vijf jaar een hoofdevaluatie van het fonds moet worden uitgevoerd. De huidige tussentijdse evaluatie geeft invulling aan deze verplichting. Centraal staat de vraag in hoeverre het NGF zijn beoogde effecten begint te sorteren en of de ingezette aanpak naar verwachting goed werkt.Aanpak
De evaluatie maakt gebruik van een dubbele focus. Aan de ene kant voert Dialogic een meta-analyse uit op inzichten uit bestaande tussentijdse evaluaties van 18 NGF-projecten (van de 48 departementale projecten die er zijn) die via de ministeries (de departementale route) worden uitgevoerd. Zo ontstaat een beeld of deze projecten, en het NGF als geheel, op koers liggen om de gestelde doelen te behalen. Aan de andere kant richt de evaluatie zich specifiek op de twee projecten die direct via de subsidieregeling NGF worden gefinancierd – Groeien met Groen Staal (gericht op CO₂-neutrale staalproductie tegen 2050) en Charging Energy Hubs (gericht op versnelde uitrol van laadinfra voor elektrische logistieke voertuigen). Voor deze twee projecten voert Dialogic een tussentijdse evaluatie uit, waarin wordt nagegaan of de tot nu toe uitgevoerde activiteiten in lijn zijn met de beoogde resultaten en doelstellingen.Bij de evaluatie van de subsidieprojecten hanteert Dialogic een combinatie van ‘contribution analysis’ en ‘process tracing’ (CA/PT). Deze evaluatiemethoden stellen de onderzoekers in staat om niet alleen uitspraken te doen over de geboekte effecten, maar ook om de onderliggende processen en mechanismen te begrijpen die aan deze effecten ten grondslag liggen.Leren voor de toekomst: Het NGF is een van de grootste investeringsimpulsen voor innovatie in Nederland. Deze tussentijdse evaluatie biedt daarom niet alleen inzicht in de voortgang en eerste resultaten van de lopende NGF-projecten, maar levert ook waardevolle lessen op voor toekomstig innovatie- en investeringsbeleid. De bevindingen zullen beleidsmakers helpen te bepalen in hoeverre het NGF op koers ligt, waar eventuele bijsturing nodig is en hoe grote programma’s als deze in de toekomst nog effectiever kunnen worden ingericht.
