Onderzoek domeinoverstijgende fraude

Misbruik van sociale voorzieningen heeft vaak een grote maatschappelijke impact en reikt verder dan alleen de directe financiële schade voor de overheid. Het ondermijnt het draagvlak voor sociale voorzieningen en tast het rechtsgevoel aan. Fraudeurs zoeken continu naar zwakke plekken in regelingen of systemen om daarmee financieel of economisch voordeel te behalen. Uitkeringsfraude vindt in toenemende mate op georganiseerd niveau plaats. Meestal is daarbij sprake van frauduleuze samenwerking tussen werkgevers en werknemers. Daarbij wordt dan bijvoorbeeld gebruik gemaakt van schijnconstructies, gefingeerde dienstverbanden, faillissementsfraude en tussenpersonen en stromannen (‘katvangers’).

Een recent voorbeeld van georganiseerde uitkeringsfraude die veel stof heeft doen opwaaien is de grootschalige fraude door Poolse arbeidsmigranten. Mede vanwege deze affaire wil de Afdeling Handhaving en Gegevensuitwisseling van het Ministerie van Sociale Zaken & Werkgelegenheid (SZW) haar kennis op het gebied van georganiseerde fraude uitbreiden. Om deze reden heeft SZW Dialogic gevraagd om onderzoek te doen naar de patronen in georganiseerde fraude (en in de bestrijding daarvan) in een viertal domeinen buiten de sociale uitkeringen. Dit is een follow-up van ons eerdere onderzoek voor WODC naar het Dark Number in Crime (‘Tasten in het duister’). In eerste instantie richten we ons op faillisementsfraude, fiscale fraude, zorgfraude en milieufraude. De resultaten van het onderzoek zullen naar verwachting eind september 2019 beschikbaar zijn.