Het Just Transition Fund (JTF) is een fonds dat de Europese Unie in 2020 in het leven heeft geroepen om lidstaten te ondersteunen met de economische en maatschappelijke opgaves die voortkomen uit de transitie naar een klimaatneutrale en circulaire economie. Nederland maakt aanspraak op €623 miljoen uit dit fonds, dat kan worden ingezet in regio’s Groningen-Emmen, IJmond, Groot-Rijnmond, Zeeuws Vlaanderen Vlissingen-Oost, West-Noord-Brabant en Zuid-Limburg. In 2022 is het Nederlandse programma formeel goedgekeurd, en in 2023 is het van start gegaan.
In deze mid-term evaluatie stond de volgende vraag centraal: “Hoe verloopt de implementatie en uitvoering van het JTF-programma, welke tussentijdse resultaten worden behaald, en welke lessen voor de resterende programmaperiode kunnen hieruit getrokken worden?”. De evaluatie bestond uit een procesevaluatie van de opzet en inrichting van het programma en een procesevaluatie van de implementatie en uitvoering. Beide evaluaties zijn inmiddels opgeleverd aan het ministerie van SZW.
Een aantal conclusies uit het onderzoek met betrekking tot de tussentijdse uitvoering van het JTF zijn:
- Alle regio’s zijn goed op weg in het vastleggen van JTF-budgetten voor projecten. Daarmee ligt het JTF-programma op koers om eind 2026 voldoende kosten te hebben gedeclareerd om terugvordering door de Europese Commissie te voorkomen;
- In een aantal regio’s vormen de beperkingen rondom ondersteuning voor het grootbedrijf een uitdaging;
- Vergunningverlening is een beperkende factor voor de snelle besteding van projecten in diverse regio’s, waardoor het JTF in de regel wordt ingezet voor minder structurele investeringen;
- De gecombineerde aandacht in projecten op zowel economie als arbeidsmarkt wordt door betrokkenen aangemerkt als een sterk punt van het JTF en garandeert een wezenlijke bijdrage van het programma aan de regionale transitie uitdagingen.
