Het belang van digitale infrastructuur voor de Nederlandse digitale knooppuntrol

Op maandag 22 januari presenteerde het ministerie van Economische Zaken en Klimaat haar rapportage ‘De staat van de Digitale Infrastructuur’. EZK schrijft hierover het volgende:

De Nederlandse digitale infrastructuur staat aan de absolute top. Maar de positie is ook een valkuil. Op dit moment is er namelijk weinig prioriteit voor het mogelijk maken van nieuwe investeringen, voor voldoende capaciteit hiervoor op het energienet en voor fysieke ruimte om succesvol in de toekomst digitale diensten te kunnen blijven aanbieden aan bedrijven en consumenten. Dat blijkt uit de Staat van de Digitale Infrastructuur die minister Micky Adriaansens (Economische Zaken en Klimaat) naar de Tweede Kamer heeft gestuurd.

Dialogic leverde een belangrijke bijdrage aan deze publicatie. Wij deden onderzoek naar de interactiemechanismes die onder de digitale knooppuntrol en hubfunctie van Nederland liggen. Samen met twee andere studies vormde dit onderzoek de onderbouwing voor de beleidsroutes die EZK voorstelt in haar rapportage.

Theoretische interactiemechanismes achter de digitale hub

Aan de hand van schaal-, scope- en agglomeratievoordelen onderzochten wij de onderlinge afhankelijkheden tussen de verschillende onderdelen van de digitale infrastructuur. We vonden uiteraard sterke interactie tussen de schakels. Deze interactie zorgt voor een ‘vliegwiel’ voor de ontwikkeling van een hoogwaardige Nederlandse digitale infrastructuur. Een korte samenvatting hierover:

• Schaalvoordelen - binnen alle schakels van de digitale infrastructuur bestaan sterke schaalvoordelen: het fenomeen waarbij de productiekosten per eenheid dalen als de productie in omvang toeneemt. Dit betekent dat het voor aanbieders loont om meer aansluitingen, routes, netwerken of dienstenaanbod in eigen hand te hebben. Internetknooppunten zijn hierbij het meest concrete en meetbare voorbeeld van een activiteit met zeer sterke netwerkeffecten.
• Scopevoordelen zijn kostenvoordelen die een bedrijf kan behalen door actief te zijn in verschillende schakels van de digitale infrastructuur. Ook scopevoordelen komen veel voor tussen de schakels van de digitale infrastructuur. Partijen met eigen hyperscale datacentra kiezen er bijvoorbeeld steeds vaker voor om internationale datakabels over land of zee aan te leggen tussen eigen datacentra en naar andere datacenterhubs. Bij aanbieders van mobiele netwerken valt op dat zij eveneens een sterke positie in de vaste markt hebben verworven.
• Agglomeratievoordelen treden op als gevolg van de fysieke nabijheid van partijen en activiteiten. Agglomeratievoordelen zijn sterk aanwezig bij het samenspel tussen datakabels, datacentra, internetknooppunten, peering, hosting en cloud. Lokale aanwezigheid van deze aanbieders versterkt elkaar. Cloudaanbieders die hoogwaardige softwarediensten ontwikkelen, gebruiken datacentra om de benodigde rekenkracht en dataopslag aan klanten aan te bieden. Voor grote datacentra is vestiging in de buurt van internationale datakabels en andere datacentra interessant. Zo kunnen zij een groter gebied bedienen. Op hun beurt is het voor zeekabels weer interessant om aan te sluiten op internetknooppunten. Daar komen verschillende wereldwijd opererende netwerken bij elkaar.

Doorwerking van de digitale infrastructuur in de rest van de economie

De afhankelijkheid van de digitale infrastructuur is, zoals valt te verwachten, het grootst in de digitale economie. Daar bieden partijen hun economische activiteiten volledig aan door middel van digitale technologie. We kunnen hierbij denken aan e-commerce, IT-bedrijven of online platforms. Ook bedrijfstakken buiten de digitale economie zijn inmiddels echter sterk afhankelijk van de digitale infrastructuur.

Voor bepaalde economische activiteiten zien we dat heel specifieke, hoogwaardige digitale infrastructuur een doorslaggevende vestigingsfactor is. Dit zijn bijvoorbeeld bedrijven die diensten leveren rondom cloud, datacentra, hosting en internetknooppunten, of bedrijven die sterk van deze diensten afhankelijk zijn, zoals ‘cloud gaming’. Voor de meeste sectoren is de digitale infrastructuur vooral een belangrijke factor in een mix met andere belangrijke vestigingsfactoren.

Meer weten?

Benieuwd naar onze bevindingen en uitleg, neem dan een kijkje in het rapport of neem contact op met Menno.