Het Nationaal Groeifonds is een initiatief van de Nederlandse overheid dat gericht is op het bevorderen van duurzame economische groei en innovatie in Nederland door te investeren in kansrijke projecten. Het fonds heeft de afgelopen jaren geïnvesteerd in 50 projecten waarmee in totaal 11,3 miljard euro gemoeid is. In 2026 zal de eerste evaluatie van het Nationaal Groeifonds als geheel uitgevoerd worden. Hierbij draait het om een verantwoorde inzet van publieke middelen voor economische groei, waarbij gekeken zal worden naar de doeltreffendheid en doelmatigheid van het fonds.
Het huidige onderzoek richt zich op de wijze waarop het NGF in de komende jaren zal worden geëvalueerd en biedt aanbevelingen voor een gedegen aanpak. In het onderzoek staan twee ondersteunde projecten centraal die direct subsidie hebben ontvangen via de Subsidieregeling NGF: Groeien met Groen Staal (richt zich op het verduurzamen van de Nederlandse staalindustrie door tegen 2050 een CO₂-neutraal productieproces te realiseren) en Charging Energy Hubs (richt zich op het versnellen van de uitrol van oplaadinfrastructuur voor elektrische logistieke voertuigen en zo de belasting op het elektriciteitsnetwerk te verlichten).
Dialogic beveelt voor deze twee subsidieprojecten een evaluatie aan op basis van een combinatie van ‘contribution analysis’ en ‘process tracing’ (CA/PT). Deze methoden stellen onderzoekers in staat om niet alleen een uitspraak te kunnen doen over de doeltreffendheid en doelmatigheid, maar ook om de processen en mechanismen te begrijpen die hieraan hebben bijgedragen. De opgestelde Theory of Change in het NGF-projectplan vormt een belangrijke basis voor de uitvoering van de evaluatie. Voor beide projecten is geïnventariseerd welke data beschikbaar zijn per onderdeel van de Theory of Change om te bepalen of en wanneer benodigde indicatoren voor de evaluatie beschikbaar zijn. Doordat projecten in 2026 nog in volle gang zijn zullen de eerste evaluaties van het fonds dan ook het karakter hebben van tussentijdse evaluaties. Daarnaast zijn er ook aanbevelingen gedaan over de evaluatie van de overige (departementale) 48 projecten. Hierbij wordt de combinatie CA/PT ook aanbevolen, met het advies om tijdig de Theory of Change aan te scherpen en na te gaan welke informatiebronnen relevant en beschikbaar zijn.
Het onderzoek is op 15 januari aangeboden aan de Tweede Kamer. Meer weten? Lees hier de betreffende Kamerbrief en het volledige rapport.
