Om leerlingen effectief te kunnen ondersteunen, is het van belang dat leerkrachten zich doorlopend professioneel blijven ontwikkelen. De digitale transitie brengt zowel uitdagingen als kansen met zich mee op dit gebied. Leerkrachten worden uitgedaagd om hun praktijk aan te passen aan nieuwe manieren van werken en leren, en om leerlingen te helpen nieuwe competenties te ontwikkelen, waaronder digitale competenties. Tegelijkertijd zijn er mogelijkheden om nieuwe digitale technologieën in te zetten om de impact van de professionele ontwikkeling van leerkrachten te verbeteren en deze beter af te stemmen op hun behoeften en werkschema, vooral onder druk van het lerarentekort.
Uit de Teaching and Learning International Survey (TALIS) van de OESO blijkt dat leerkrachten vragen naar en behoefte hebben aan meer ICT-gerelateerde professionele ontwikkeling. Leraren moeten met vertrouwen nieuwe tools kunnen gebruiken om de lesinhoud, het lesgeven en de lesorganisatie te verbeteren. Digitaal bekwame leerkrachten zijn ook beter in staat om leerlingen te helpen digitale vaardigheden te ontwikkelen, waaronder informatiegeletterdheid, mediawijsheid en computationeel denken.
Doel van het project
Het doel van dit project is om de overheden van Vlaanderen en Nederland te ondersteunen in het ontwerpen, ontwikkelen en implementeren van hervormingen in het digitale onderwijs. De vormen van digitale professionele ontwikkeling die worden meegenomen in dit onderzoek hebben een of meerdere van de volgende doelstellingen:- leerkrachten ondersteunen bij het verwerven van de digitale competenties die ze nodig hebben om effectief les te geven,
- leerlingen helpen digitale competenties te ontwikkelen zoals uiteengezet in het curriculum, of
- ten volle gebruik maken van digitale technologieën om toegangsbarrières te overwinnen en de impact op de professionele ontwikkeling van leerkrachten te vergroten
Methoden
Dit project is gebaseerd op een uitgebreid onderzoek en analyse van de huidige behoeften, voorzieningen, beleidsmaatregelen en financieringsmechanismen voor professionalisering. Het betrekt belangrijke stakeholders bij de professionalisering van leraren op elk niveau van het Vlaamse en Nederlandse onderwijssysteem. Ook zijn binnen dit project pilots op scholen uitgevoerd om de stappen die nodig zijn voor de implementatie van effectieve professionalisering met de praktijk te toetsen.
Daarnaast wordt onderzocht hoe opkomende technologieën het aanbod en doeltreffendheid van bij- en nascholingen kunnen verbeteren. Dit zijn enkele voorbeelden:
- Artificiële intelligentie voor leertrajecten op maat,
- Virtual en augmented reality voor rijkere leerervaringen,
- Learning analytics om professionele ontwikkeling te volgen en te optimaliseren,
- Microcredentials om leeruitkomsten te certificeren of bepaalde vaardigheden of kennis in beeld te brengen,
- Gamification om de betrokkenheid en motivatie te verhogen.
Resultaten
De belangrijkste resultaten zijn:
- Het project toont effectieve en duurzame benaderingen aan voor het vernieuwen van de professionalisering van leraren in België (Vlaanderen) en Nederland.
- Het project presenteert een professionaliseringskader en licht toe hoe dit scholen kan ondersteunen bij het testen van de digitale component van het aangeboden professionaliseringsaanbod.
- Het project geeft aanbevelingen voor beleids- en financieringsinstrumenten voor de professionalisering van leraren door de integratie van innovatieve digitale benaderingen.
