23-7-2025

Communiceren met het stille midden

Varieer in communicatie, voer een maatschappelijke trendanalyse uit, wees genuanceerd  in je boodschap en zorg voor een betrouwbare afzender.

Hoe bereik je het ‘stille midden’ en voorkom je polarisatie?

Het 'stille midden' is een groep in de samenleving die ten aanzien van gepolariseerde onderwerpen géén kant kiest, bijvoorbeeld omdat ze een genuanceerde of géén mening hebben (Bart Brandsma, 2016). De achtegrondkenmerken, houding en gedrag van mensen in het stille midden zijn divers. Door in communicatie rekening te houden met deze groep kan worden voorkomen dat het maatschappelijke debat over gepolariseerde onderwerpen verder polariseert.

De Rijksinspectie Digitale Infrastructuur vroeg het Pon & Telos en Dialogic te onderzoeken hoe zij haar communicatie hierop het beste kon aanpassen. Uit het onderzoek komen vier aanbevelingen naar voren:

  1. Diversificeer communicatie. Pas je boodschap aan op de verschillende groepen binnen het stille midden. Gebruik hierbij meerdere verschillende invalshoeken (frames).
  2. Anticipeer op maatschappelijke trends. Met een maatschappelijke trendanalyse kunnen veranderingen, vraagstukken en het sentiment op korte en middellange termijn in kaart worden gebracht.
  3. Nuanceer communicatie. Communiceer zowel over positieve, negatieve als onbekende aspecten van een nieuwe technologie. Gebruik daarbij duidelijke voorbeelden en boodschappen, zeker als het gaat om complexe onderwerpen. Maak de ontwikkelingen navolgbaar - hoe zijn we hier gekomen?
  4. Zorg voor een betrouwbare bron van informatie. Naast het investeren in de eigen positie als inhoudelijke expert kan worden samengewerkt met onafhankelijke experts als afzender van een boodschap.

Methode voor het beoordelen van het polarisatierisico

In het onderzoek is een methode ontwikkeld om te beoordelen of een technologische ontwikkeling mogelijk polariserend kan zijn. Hiermee kunnen beleidsmakers en communicatieprofessionals dergelijke onderwerpen in een vroeg stadium identificeren, en hun communicatiestrategie hier zo nodig op aanpassen. De inzichten uit het onderzoek zijn dan ook niet alleen voor RDI, maar ook voor andere (overheids)organisaties mogelijk bruikbaar.