Meer bevoegde vakmensen in het beroepsgerichte vmbo

Het ministerie van OCW streeft naar zoveel mogelijk bevoegde docenten voor de klas. De reguliere lerarenopleidingen leveren echter niet voor alle beroepsgerichte profielen in het vmbo voldoende bevoegde leraren op. Ook sluiten bestaande zij-instroomroutes beperkt aan bij vakmensen uit de beroepspraktijk, vaak met een mbo-3- of mbo-4-achtergrond. Hoewel zij regelmatig willen instromen in het onderwijs, ervaren zij in de huidige situatie diverse obstakels. Het ministerie van OCW werkt daarom aan een wetsvoorstel over bevoegdheden in het beroepsgerichte vmbo. Voor dit wetsvoorstel is het belangrijk om eerst meer zicht te krijgen op (potentiële) onderwijsprofessionals en de uitdagingen om hen voor de klas te krijgen.

In samenwerking met Oberon, Jacqueline Kerkhoffs en Wilma Roijackers onderzoekt Dialogic in opdracht van het ministerie van OCW welke routes (potentiële) onderwijsprofessionals in en rond het beroepsgerichte vmbo doorlopen of overwegen, en welke push- en pullfactoren daarbij een rol spelen. We kijken daarbij naar vier groepen: (1) onbevoegd lesgevenden, (2) onderwijsondersteunend personeel dat (ook) lesgeeft, (3) vakmensen uit het bedrijfsleven die een overstap overwegen en (4) zij-instromers die inmiddels bevoegd werken. Wie zijn zij, welke route doorlopen zij (of willen zij doorlopen), en wat hebben zij nodig om bevoegd te worden?

Wat doen we?

Na een korte verkenningsfase (documentanalyse en interviews) halen we via twee digitale vragenlijsten breed op wie de doelgroepen zijn, welke routes zij (willen) volgen en welke push- en pullfactoren meespelen. Aan de hand van focusgroepen en aanvullende interviews verdiepen we de enquêtebevindingen en het onderliggende ‘waarom’ van de afwegingen en factoren. De uitkomsten worden gestructureerd aan de hand van het Weten-Willen-Kunnen-gedragsmodel. Zo maken we zichtbaar waar huidige routes wel of niet passen, welke randvoorwaarden (zoals tijd, geld, instapeisen en begeleiding) het verschil maken, en welke aandachtspunten belangrijk zijn bij het uitwerken van nieuwe of aangepaste routes richting bevoegdheid.

2026