Verkenning AI-fabriek in Nederland

Kunstmatige intelligentie (AI) is een belangrijke technologie voor het (toekomstige) verdienvermogen en de welvaart van Nederland, met toepassingen in de wetenschap, het bedrijfsleven en bij de overheid. Het kabinetsbeleid is gericht op het ontwikkelen van een sterk AI-ecosysteem in Nederland. Op Europees niveau wordt beleidsmatig ingezet op het realiseren van rekencapaciteit om een mondiale koploperpositie te verkrijgen op het gebied van AI. Vanuit EuroHPC Joint Undertaking loopt inmiddels een call om AI-fabrieken te realiseren op basis van cofinanciering. Met een AI-fabriek wordt bedoeld:

Een gecentraliseerde of gedistribueerde entiteit die een diensteninfrastructuur voor supercomputing op het gebied van AI aanbiedt die bestaat uit een voor AI geoptimaliseerde supercomputer of een AI-gericht deel van een supercomputer, een bijbehorend datacentrum, specifieke toegang en AI-georiënteerde supercomputingdiensten, en die talent aantrekt en bundelt om de competenties te leveren die nodig zijn om supercomputers voor AI te gebruiken.

Naar aanleiding van de ontwikkelingen op het gebied van AI en met het oog op de call vanuit EuroHPC JU hebben de ministeries van OCW, EZ en BZK een gezamenlijke verkenning aangekondigd op basis van drie beleidsopties:

• B1. Bestaande middelen en instrumenten gebruiken.
• B2. Meer investeren in deelname in toekomstige Europese AI-fabrieken met een hub in Nederland.
• B3. Een AI-fabriek realiseren in Nederland.

Om nut en noodzaak van een AI-fabriek te verkennen, zijn door verschillende actoren in het systeem drie cases uitgewerkt: een wetenschapscasus gericht op de wetenschappelijke meerwaarde (uitgewerkt door AI-onderzoekers), een publieke sector casus gericht op de meerwaarde voor de Nederlandse overheid en dienstverlening (uitgewerkt door BZK), en een bedrijfscasus gericht op de economische meerwaarde (uitgewerkt door AiNed).

Dialogic is gevraagd om een meta-analyse om de te maken keuze op basis van de drie beleidsopties te onderbouwen. Voor de meta-analyse hebben we een analysekader ontwikkeld waarin criteria, randvoorwaarden en flankerend beleid ten aanzien van het AI-ecosysteem en een AI-fabriek in Nederland zijn uitgewerkt. De meta-analyse is vervolgens uitgevoerd door de drie cases te beoordelen met het analysekader. Gedurende het proces zijn daarnaast gesprekken gevoerd met de auteurs van de cases en zijn witte vlekken ingevuld met enkele gesprekken met stakeholders uit het AI-ecosysteem.

Het onderzoek is inmiddels aangeboden aan de Tweede Kamer. Lees hier de Kamerbrief en het onderzoeksrapport.