11-3-2024

Onderzoek meterpoolsysteem kleinverbruik gas- en electriciteitsmeters

In hoeverre is met het huidige meterpoolsysteem het publiek belang ‘betrouwbaarheid van hoeveelheidsinformatie bij handelstransacties’ geborgd?

Dialogic onderzocht in opdracht van de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI) in hoeverre het publieke belang is geborgd door het meterpoolsysteem kleinverbruik. De RDI houdt toezicht op de naleving van de Metrologiewet. Deze wet richt zich op het waarborgen van de kwaliteit van het verzekeren van meetinstrumenten, het handhaven van wettelijke meeteenheden, en het gebruik van gelijke meetstandaarden. Dit draagt bij aan eerlijke handel, consumentenbescherming en publiek vertrouwen in meetinstrumenten en rechtszekerheid.

Onze conclusie is dat met het huidige systeem het publiek belang ‘betrouwbaarheid van hoeveelheidsinformatie bij handelstransacties’ is geborgd. We komen tot deze conclusie op basis van de volgende bevindingen:

  • Uit onze analyse van het meterpoolsysteem blijkt dat er geen aanleidingen zijn om aan te nemen dat er op dit moment veel onbetrouwbare energiehoeveelheidsmeters in gebruik zijn; laat staan dat er direct of op korte termijn schade dreigt aan het publiek belang.
  • We hebben geen aanwijzingen gevonden dat de gehanteerde methodologie ontoereikend zou zijn, c.q. dat specifieke elementen (zoals het kunnen definiëren van deelpopulaties) een effect hebben op het publiek belang.
  • Het Nederlandse meterpoolsysteem is in vergelijking met de systemen die andere landen hanteren, goed uitgewerkt en effectief.
In het meterpoolsysteem kan volgens ons wel meer aandacht worden gegeven aan het individuele belang (dat van een consument), in termen van negatieve effecten voor individuele eindgebruikers. De prikkel voor netbeheerders om daar iets mee te doen is er in mindere mate, omdat afwijkingen (vanuit het perspectief van de netbeheerder) uiteindelijk uitmiddelen.

Er kan volgens ons ook systematischer gekeken worden naar de kosten van preciezer meten, zodat naast de doeltreffendheidsvraag ook de doelmatigheidsvraag kan worden beantwoord: de vraag of individuele schade X rechtvaardigt dat er n*X uitgegeven wordt aan een verbetering. Dit is een (politieke) beslissing die gediend is met een (maatschappelijke) kosten-batenanalyse.

De ontwikkelingen op het gebied van (met name) elektriciteitsmeters maken dat het meterpoolsysteem efficiënter zou kunnen worden ingericht. De netbeheerders hebben hier zelf voldoende prikkels voor, zo lijkt het. Het kunnen definiëren van deelpopulaties is een goed voorbeeld van hoe het meterparkbeheer efficiënt kan worden uitgevoerd (het voorkomt het vervangen van een hele populatie, wanneer slechts met een deel daarvan daadwerkelijk iets mis is).