Waarom is het interessant om coronasteunmaatregelen te evalueren?
Ondanks dat de coronaperiode als even geleden voelt, is toch van belang om coronasteunmaatregelen te evalueren. Bij dit soort maatregelen gaat het namelijk om aanzienlijke bedragen. Zo heeft de overheid 34 miljard euro uitgetrokken voor TOGS/TVL en NOW. Grote bedragen waren nodig om de bedrijven door de coronacrisis te krijgen zonder werkgelegenheidsverlies, vermindering van de financiële gezondheid van bedrijven en om het voortbestaan van de kinderopvangsector te garanderen. Het is van belang dat de overheid doelmatig (efficiënt) en doeltreffend (effectief) te werk gaat zodat ook dit geld daadwerkelijk bijdraagt aan de vooropgestelde doelen. Dit onderzoekt Dialogic.
Wat maakt coronasteun of crisismaatregel anders dan andere maatregelen? Hoe werkt dit door in de evaluatie?
Coronasteunmaatregelen verschillen op een aantal punten van reguliere regelingen. Zo zijn coronasteunmaatregelen in een zeer korte tijd opgesteld om snel bedrijven tegemoet te komen die last hebben van de coronapandemie en de daaraan verbonden contactbeperkende maatregelen. Hierdoor konden manieren om bedrijven en gezinnen tegemoet te komen niet uitgebreid worden verkend en vergeleken. Ook was het niet mogelijk om allerlei uitzonderingen op te nemen in de coronasteunmaatregelen. In ambtenarentaal worden dat soort regelingen ‘grofmazig’ genoemd, omdat de regelingen geen rekening houden met uitzonderingen of bijzondere gevallen. Reguliere regelingen kennen over het algemeen wel uitzonderingen, waardoor de uitvoering ingewikkelder wordt, duurder en tijdsintensiever. Dat soort regelingen worden ‘fijnmazig’ genoemd.
Daarnaast was gedurende de coronaperiode veel onzekerheid over de impact van de crisis op zowel bedrijven als de samenleving. Daardoor was er ook onzekerheid over de tijdsduur van de coronasteunmaatregelen. In een volgende crisis kan die onzekerheid verminderd worden door de ervaringen en inzichten van de coronaperiode mee te nemen in het te ontwikkelen beleid. De evaluaties die Dialogic heeft gedaan kunnen daardoor een belangrijke bijdragen leveren aan toekomstige crisisregelingen.
Hoe hebben jullie de evaluatie van coronasteunmaatregelen aangepakt?
In onze rapporten evalueren wij hoe deze regelingen tot stand zijn gekomen, hoe de uitvoering is verlopen, in hoeverre misbruik en oneigenlijk gebruik heeft plaatsgevonden, en welke lessen voor toekomstige crisisregelingen getrokken kunnen worden. We komen tot onze inzichten aan de hand van een mix van kwantitatieve en kwalitatieve onderzoeksmethoden, die we afstemmen op de onderzoeksvragen. Bij de onderzoeken naar de coronasteunmaatregelen was het juist belangrijk om met veel gebruikers te praten omdat de regelingen betrekking hadden op een diverse groep bedrijven en de grote impact van de regelingen op deze doelgroep. Maar ook met beleidsmakers is het belangrijk om in gesprek te gaan om te begrijpen waarom ze bepaalde beleidskeuzes hebben gemaakt, zoals dat de regelingen grofmazig moesten zijn om uitvoerbaar op korte termijn te blijven. Daarnaast was het ook van belang om bij experts informatie op te halen over bijvoorbeeld de indirecte gevolgen van de steunmaatregelen.
Wat levert het totaalbeeld van de 3 evaluaties op?
In een korte tijd kunnen hele doelmatige en doeltreffende regelingen worden ontwikkeld en uitgevoerd zolang de verschillende partijen (uitvoerders, beleidsmakers, gebruikers en betrokken sectoren) met elkaar aan een (online) tafel zitten waardoor ze intensief met elkaar kunnen samenwerken. De coronasteunmaatregelen moesten snel ingevoerd worden omdat veel bedrijven omvallen als ze langer dan 3 weken geen inkomen kunnen genereren. De uitvoerbaarheid van de regelingen werd daardoor een doorslaggevende factor in de vormgeving.
In het opstellen van regulier beleid is zo ingericht dat er uitgebreid bediscussieerd kan worden of het beleid eerlijk is, maar of het beleid ook uitvoerbaar is dat komt pas recent meer onder de aandacht. Door deze 3 evaluaties weten we dat rekening houden met de uitvoerbaarheid niet ten koste gaat van de efficiëntie en effectiviteit van beleid. Maar dit roept wel de vraag op hoe meer rekening gehouden kan worden met de uitvoerbaarheid in het opstellen van regulier beleid.
Waarom is Dialogic goed in het evalueren van beleidsmaatregelen?
We kunnen als onderzoekers met kennis van verschillende beleidsdomeinen de juiste onderzoeksvragen stellen voor een onafhankelijk onderzoek. Daarnaast heeft Dialogic ruime ervaring met kwantitatieve en kwalitatieve onderzoeksmethoden. Hierdoor kunnen we de mix aan onderzoeksmethoden goed afstemmen op de onderzoeksvragen.
We hebben onderzoeksmethodes ontwikkeld waarmee we het aantal mensen waar we informatie ophalen gemakkelijk kunnen opschalen. Dit kwam van pas in de evaluaties van de coronasteunmaatregelen met vele en diverse betrokkenen. Ook dragen deze onderzoeksmethodes bij aan het samenbrengen van inzichten van verschillende betrokkenen in een kwalitatief en onafhankelijk rapport.
