Wat heb je in dit onderzoek gedaan?

In Nederland is er sprake van een gedifferentieerd btw-tarief. Het uitgangspunt is dat alle goederen en diensten onder het algemene tarief van 21% vallen. Het verlaagd tarief van 9% vormt daarop de uitzondering. Onder meer voor voedsel, water, sierteeltproducten en genees- en hulpmiddelen geldt het tarief van 9%. Wij hebben voor het ministerie van Financiën onderzocht of het verlaagde btw-tarief helpt om de gestelde doelen te bereiken en of dit ook op de meest efficiënte manier gebeurt.

Wat maakte dit onderzoek voor jou interessant?

De maatschappelijke en brede impact van het verlaagde btw-tarief. Er was met het verlaagde btw-tarief een voordeel van 13,4 miljard euro gemoeid in 2023. Daarbij raakt het aan diverse sectoren van de voedingsmiddelenindustrie tot aan de cultuursector, de geneesmiddelenindustrie en kappers.

Wat waren uitdagingen in het onderzoek?

Het verlaagde btw-tarief is in 1969 ingevoerd, tegelijk met de invoering van het btw-stelsel. Het doel van het verlaagde btw-tarief was destijds de verlichting van de druk van omzetbelasting voor minder draagkrachtigen. In de jaren die volgden zijn de producten die onder het verlaagde btw-tarief vallen veranderd, net als de doelen van het verlaagde btw-tarief.

In het onderzoek merkten wij dat er niet altijd voldoende historische data beschikbaar was om de effecten goed te kunnen meten. De veranderende producten en doelen zorgden er ook voor dat een heel uitgebreid onderzoek noodzakelijk was. Elke productgroep die onder het verlaagde btw-tarief valt kent namelijk zijn eigen doelen en nuances.

Wat heb je geleerd van dit onderzoek?

Allereerst hoe ingewikkeld het verlaagde btw-tarief en de bijbehorende doelen zijn. Het blijft altijd bijzonder om te zien wat voor complexe, fiscale regels wij in Nederlands hebben. Verder was het interessant om te zien welke belangen met het verlaagde btw-tarief gemoeid zijn en hoeveel moeite de verschillende sectoren deden om ons te overtuigen van het belang en de relevantie van het verlaagde btw-tarief voor hun sector.

Waarom kon juist Dialogic antwoord brengen op de vragen?

Door het combineren van kwalitatieve en kwantitatieve onderzoeksmethoden konden wij op een gestructureerde en gedegen manier de onderzoeksvragen beantwoorden. Wat daarbij hielp is dat wij vaker onderzoek naar fiscale en economische regelingen hadden gedaan en dat wij ook in staat zijn om ons complexe onderwerpen snel eigen te maken.

Hoe is het onderzoek ontvangen?

Onze opdrachtgever was tevreden met het onderzoek. Wij hebben nog een aparte presentatie gegeven voor een aantal leden van de Tweede Kamer waarna zij verdiepende vragen konden stellen over ons onderzoek. Ook kreeg het onderzoek redelijk wat aandacht in de media, zoals bij de NOS.